Inne znaczenia: Symbol Wznoszenia się i Postępu, Wstępowanie, Wzniesienie, Wzrost, Awans, Postęp, Kiełkowanie z Ziemi, Organiczny Wzrost
Struktura: Górny trygram: Sun (Wiatr) Dolny trygram: K’un (Ziemia)
Heksagram ten składa się z trygramu Wiatru nad trygramem Ziemi. Symbolizuje to proces wzrostu i rozwoju, gdy energia życiowa przebija się przez ziemię i wznosi ku górze, podobnie jak drzewo wyrasta z ziemi.
Dolny trygram, Sun, reprezentuje drewno, a górny, K’un, oznacza ziemię. Wiąże się z tym idea, że drewno w ziemi rośnie ku górze. W przeciwieństwie do znaczenia Chin, POSTĘP (35), to wznoszenie się jest związane z wysiłkiem, podobnie jak roślina potrzebuje energii, aby przebić się przez ziemię ku górze.
Dlatego ten heksagram, choć jest związany z sukcesem, wiąże się z wysiłkiem woli. W POSTĘPIE nacisk kładzie się na ekspansję; WZNOSZENIE SIĘ wskazuje raczej na pionowe wznoszenie się – bezpośredni wzrost z niejasności i skromności do władzy i wpływów.
Szybka interpretacja:
Sheng reprezentuje:
- Potencjał: Ogromna moc do inicjowania zmian i nowych projektów.
- Przywództwo: Zdolność do inspirowania i prowadzenia innych.
- Samorozwój: Dążenie do ciągłego doskonalenia się.
- Inicjatywa: Proaktywne podejście do życia i wyzwań.
- Odpowiedzialność: Mądrość w korzystaniu z posiadanej siły.
Rada: Wykorzystaj swoją wewnętrzną siłę do realizacji ambitnych celów. Bądź inicjatorem zmian, ale pamiętaj o etyce i równowadze w działaniach. Inspiruj innych swoją energią i dąż do ciągłego rozwoju.
Przestrogi: Unikaj arogancji i nadużywania swojej pozycji. Pamiętaj, że nawet największa moc ma swoje granice. Bądź świadomy potrzeb innych w dążeniu do własnych celów.
Interpretacja pogłębiona
Osąd:
- Legge: Wzrastanie ma najwyższe powodzenie. Trzeba zobaczyć wielkiego człowieka. Nie bój się. Wyprawa na południe przyniesie szczęście.
- Wilhelm: Wzrastanie ma najwyższe powodzenie. Trzeba zobaczyć wielkiego człowieka. Nie lękaj się. Wyprawa na południe przyniesie szczęście.
- Blofeld: Wzrastanie. Najwyższy sukces! Konieczne jest zobaczenie wielkiego człowieka, aby pozbyć się niepokoju. Postęp w kierunku południa przynosi szczęście.
Komentarz do osądu (Wilhelm)
Wznoszenie się dobrych elementów nie napotyka na przeszkody i dlatego towarzyszy mu wielki sukces. Wznoszenie się jest możliwe nie dzięki przemocy, lecz dzięki skromności i zdolności adaptacji. Ponieważ jednostka jest niesiona przez sprzyjający czas, postępuje naprzód.
Musi ona udać się do wpływowych osób. Nie musi się tego obawiać, ponieważ sukces jest zapewniony. Jednakże musi zabrać się do pracy, gdyż aktywność (takie jest znaczenie „południa”) przynosi szczęście.
Obraz:
- Legge: Drzewo rośnie w środku ziemi – obraz Wzrastania. Tak szlachetny człowiek z oddanym charakterem gromadzi małe rzeczy, aby osiągnąć coś wzniosłego i wielkiego.
- Wilhelm: Wewnątrz ziemi rośnie drewno: obraz Wzrastania. Tak szlachetny człowiek o oddanym charakterze gromadzi małe rzeczy, aby osiągnąć coś wzniosłego i wielkiego.
- Blofeld: Ten heksagram symbolizuje drzewa rosnące z ziemi ku górze. Szlachetny człowiek bardzo chętnie podąża cnotliwymi ścieżkami; zaczynając od małych rzeczy, gromadzi wielki stos zasług.
Komentarz do obrazu (Wilhelm):
Dostosowując się do przeszkód i wyginając się wokół nich, drewno w ziemi rośnie ku górze bez pośpiechu i bez odpoczynku. Podobnie człowiek szlachetny jest oddany w swoim charakterze i nigdy nie przestaje czynić postępów.
Interpretacja (Aureliusz)
Chiński znak 升 (shēng) nie przedstawia góry, drabiny ani schodów. To piktogram miarki — chochli do odmierzania ziarna. Jeden sheng to mniej więcej litr; dziesięć takich miarek to jeden dou, „czerpak” — ten sam znak, którym nazywano gwiazdozbiór Wielkiego Wozu, Północny Czerpak. Pensje urzędników wypłacano w miarkach ryżu: im wyższa ranga, tym więcej miarek. Stąd drugie znaczenie znaku — awans. W jednym znaku mieszczą się więc dwie myśli: wznoszenie się i miara. Trudno o lepsze streszczenie tego heksagramu. Wzrost, o którym mówi, przychodzi porcjami — kolejnymi odmierzonymi miarkami, nie jednym skokiem.
U tłumaczy tytuł brzmi podobnie: Wilhelm pisze o pchaniu ku górze, Blofeld, Liu i Shaughnessy o wznoszeniu się, Legge o pomyślnym postępie, a Ritsema i Karcher dodają „wiosenny wzrost”. Cyrille Javary (przekład francuski, 2002) oddaje tytuł jako „parcie ku górze” i zwraca uwagę, że w tym obrazie od początku jest wysiłek: roślina, która przebija się spod ziemi ku powierzchni, naprawdę pracuje. Wspólny mianownik wszystkich wersji: ruch w górę, ale ruch organiczny. Nie wspinaczka zdobywcy, tylko wzrost rośliny.
Wzrastanie ma najwyższe powodzenie. Trzeba zobaczyć wielkiego człowieka. Nie lękaj się. Wyprawa na południe przynosi szczęście.— Wilhelm/Baynes
Ten ruch widać w budowie znaku. Dolny trygram to Xun — Wiatr, w symbolice trygramów także Drewno: to, co giętkie i łagodne. Górny to Kun — Ziemia, oddanie i ustępliwość. Razem dają obraz drzewa, które rośnie wewnątrz ziemi: korzeń pod powierzchnią pcha pęd ku górze. Komentarz konfucjański (Dziesięć Skrzydeł) właśnie stąd wyprowadza powodzenie heksagramu: łagodność na dole spotyka ustępliwość na górze, więc nic nie stawia wzrostowi oporu. Drzewo nie forsuje ziemi. Rośnie — a ziemia się rozstępuje.
Wewnątrz ziemi rośnie drzewo: obraz Wzrastania. Tak człowiek szlachetny o oddanym usposobieniu gromadzi małe rzeczy, aby osiągnąć coś wysokiego i wielkiego.— Wilhelm/Baynes
Zdanie o gromadzeniu małych rzeczy jest osią całego znaku. Człowiek szlachetny nie buduje wielkości jednym aktem — dokłada ją codziennie, po trochu, jak drzewo dokłada słoje. Praca nad charakterem postępuje w tym samym tempie: z dnia na dzień jej nie widać, po latach nie da się jej przeoczyć. Stoicy mówili o tym językiem praktyki. Diogenes Laertios zapisał, że stoik „nieustannie ćwiczy swój umysł” („Żywoty i poglądy słynnych filozofów”, VII.128). Cnota nie jest w tym ujęciu stanem osiągniętym raz na zawsze; jest sprawnością — jak mięsień, który nieużywany zanika. Dlatego ten heksagram nie pyta, czy Twój cel jest dość wysoki. Pyta, czy dziś dokładasz swoją miarkę.
Psychologia głębi czyta ten sam układ jeszcze inaczej. Kun to ziemia-matka; w języku Junga — nieświadomość, grunt, z którego świadome „ja” wyrasta jak pęd z korzenia. Edward Whitmont pisze w The Symbolic Quest, że ego nie stwarza samo siebie: formuje je obiektywna psyche — nieświadomość działająca niezależnie od naszych zamiarów — a potem domaga się od niego żywej, stałej więzi. Wzrastanie opisuje moment, w którym ta więź działa. Wzrost nie jest projektem świadomego „ja”; przychodzi z dołu, z korzenia, a „ja” może go co najwyżej wesprzeć albo zmarnować. Stąd w osądzie „nie lękaj się”. Nie wszystko tu zależy od Ciebie — i właśnie dlatego nie musisz się bać.
Zostają dwa polecenia osądu: zobaczyć wielkiego człowieka i ruszyć na południe. W planie praktycznym znaczą tyle, że ten wzrost nie dokonuje się w samotności. Potrzebuje kogoś, kto go rozpozna — nauczyciela, przełożonego, mistrza; awans przychodzi tu przez spotkanie, nie przez szturm. Południe zaś jest stroną światła i ciepła: rośliny obracają się ku słońcu, bo stamtąd przychodzi to, co je żywi. Ale to samo polecenie ma odczyt wewnętrzny. Wielkiego człowieka można zobaczyć także w sobie — Jung nazywa go Jaźnią, ośrodkiem psychiki szerszym niż świadome „ja”. Orygenes ujmuje to obrazem małego świata: „Zrozum, że jesteś drugim małym światem i że w tobie są słońce i księżyc, a także gwiazdy” („Homilie o Księdze Kapłańskiej”). Światło, ku któremu masz się obrócić, nie świeci tylko na zewnątrz. Drzewo nie widzi własnej korony. Rośnie ku światłu i to wystarcza. wystarcza.
Linie zmienne:
Linia 1 (6): Wzrastanie, które spotyka się z zaufaniem, przynosi wielkie szczęście.
Komentarz: Ta linia symbolizuje początek wzrostu. Podobnie jak drzewo czerpie siłę do wzrostu z korzenia, który jest w najniższym miejscu, tak moc wzrostu pochodzi z tego niskiego i niejasnego położenia. Ale istnieje duchowe pokrewieństwo z władcami powyżej, a ta solidarność tworzy zaufanie potrzebne do dokonania czegoś.
Linia 2 (9): Jeśli ktoś jest szczery, korzystne jest nawet przyniesienie małej ofiary. Bez winy.
Komentarz: Tutaj zakłada się silnego człowieka. To prawda, że nie pasuje on do swojego otoczenia, ponieważ jest zbyt szorstki i zwraca zbyt mało uwagi na formę. Ale ponieważ jest prawego charakteru, spotyka się z odzewem, a jego brak zewnętrznej formy nie szkodzi. Tutaj prawość jest wynikiem solidnych cech charakteru, podczas gdy w odpowiedniej linii poprzedniego heksagramu jest ona rezultatem wrodzonej pokory.
Linia 3 (9): Ktoś wzrasta ku pustemu miastu.
Komentarz: Wszystkie przeszkody, które zwykle blokują postęp, znikają tutaj. Sprawy postępują z godną uwagi łatwością. Bez wahania podąża się tą drogą, aby skorzystać z sukcesu. Widziane z zewnątrz, wszystko wydaje się być w najlepszym porządku. Jednak nie dodaje się żadnej obietnicy dobrego losu. Jest to kwestia, jak długo taki niezakłócony sukces może trwać. Ale mądrze jest nie ulegać takim wątpliwościom, ponieważ tylko hamują one siłę. Zamiast tego, chodzi o to, aby czerpać korzyści z pomyślności czasu.
Linia 4 (6): Król ofiaruje mu Górę Ch’i. Szczęście. Bez winy.
Komentarz: Góra Ch’i jest w zachodniej części Chin, ojczyźnie króla Wena, którego syn, książę Chou, dodał słowa do poszczególnych linii. Wypowiedź przenosi nas z powrotem do czasów, gdy dynastia Chou dochodziła do władzy. W tym czasie król Wen przedstawił swoich znakomitych pomocników bogu swojej rodzinnej góry, a oni otrzymali swoje miejsca w salach przodków u boku władcy. Wskazuje to na etap, w którym wzrastanie osiąga swój cel. Ktoś zdobywa sławę w oczach bogów i ludzi, jest przyjmowany do kręgu tych, którzy pielęgnują życie duchowe narodu, i tym samym osiąga znaczenie, które trwa poza czas.
Linia 5 (6): Wytrwałość przynosi szczęście. Ktoś wzrasta stopniowo.
Komentarz: Gdy człowiek posuwa się coraz dalej i dalej, ważne jest, aby nie upajał się sukcesem. Właśnie wtedy, gdy doświadcza wielkiego sukcesu, konieczne jest zachowanie trzeźwości i nie próbowanie pomijania żadnych etapów; musi iść powoli, krok po kroku, jakby z wahaniem. Tylko taki spokojny, stały postęp, nie pomijający niczego, prowadzi do celu.
Linia 6 (9): Wzrastanie w ciemności. Korzystne jest być nieustannie wytrwałym.
Komentarz: Ten, kto ślepo pnie się w górę, oszukuje się. Zna tylko postęp, nie odwrót. Ale to oznacza wyczerpanie. W takiej sytuacji ważne jest, aby być stale uważnym, że trzeba być sumiennym i konsekwentnym oraz takim pozostać. Tylko w ten sposób człowiek uwalnia się od ślepego impulsu, który jest zawsze szkodliwy.